Hoewel Moza Racing pas minder dan 10 jaar op de sim-racingmarkt actief is, lijkt de concurrentiestrijd met Fanatec al veel langer te duren. Moza richt zich duidelijk op het Duitse merk van sim-racing-accessoires, en wel in vrijwel alle segmenten van de racesimulatormarkt.

Voor coureurs die hier ervaring mee hebben en op zoek zijn naar een bundel met een koppel van minder dan 10 nm, hebben beide fabrikanten passende opties in hun assortiment. Bij Moza is dat de R9, die verkrijgbaar is met verschillende stuurwielen om zo veel mogelijk disciplines binnen de autosport te kunnen bedienen. Bij Fanatec is het de CSL DD met boostkit, dus met een maximaal koppel van 8 nm, en de bijbehorende stuurvarianten die het opnemen tegen het aanbod van Moza.

Aangezien beide opties qua vermogen vrijwel gelijk zijn, rijst een lastige vraag: welke bundel moet je kiezen voor je opstelling? Hieronder proberen we deze vraag te beantwoorden, zodat je een logische, op feiten gebaseerde en vooral voor jouw behoeften perfecte keuze kunt maken.

Ontwerp en afwerkingskwaliteit van de bundels

De R9-bundel draait om de Direct Drive R9-basis van Moza. Deze heeft een vorm die neigt naar een „X”, met een zwarte behuizing en logo’s verspreid over de behuizing. Visueel ziet de basis er mooi uit, met een vrij lange aandrijfas aan de voorkant en enkele ribben aan de zijkanten.

Bij Fanatec is het ontwerp veel industriëler, met een vierkante vorm en overal koelribben. Dat dient om de motor en de elektronica te koelen, maar ook om het geheel een aantrekkelijk uiterlijk te geven, moet ik zeggen. Net als bij de R9 is de kleur zwart, met logo’s aan de zijkanten, en een zeer korte aandrijfas, die uitsluitend bestaat uit de QR2 Base Side.

Elk merk biedt zijn eigen bundels aan met verschillende stuurwielopties, variërend van touring- en GT-sturen tot Formule-sturen.

Wat de bouwkwaliteit betreft: beide apparaten hebben een metalen frame en zijn zeer zorgvuldig afgewerkt. Ik heb geen gebreken opgemerkt aan de CSL DD-bundel, en dat is logisch aangezien Fanatec deze al geruime tijd op de markt heeft. Maar het meest verrassende is dat de R9-bundel ook zeer goed is vervaardigd. Deze ligt min of meer op hetzelfde niveau als Fanatec, althans in vergelijking met de CSL-serie.

Assemblage op maat

De CSL DD 8 nm is uitgerust met een bevestigingssysteem met beugels, waardoor hij zowel aan de onderkant als aan de zijkanten kan worden gemonteerd. Bovendien heeft Fanatec de mogelijkheid toegevoegd om het stuur aan de voorkant te bevestigen met behulp van een frontplaat en schroeven. Daarnaast is er een klem verkrijgbaar in de webshop van het merk om de basis op meubilair te bevestigen.

Voor de stuurwielen maakt de CSL DD 8 nm gebruik van de QR2, een aanzienlijke verbetering ten opzichte van de eerste versie die hij vervangt. Het resultaat: een veel stevigere bevestiging, een eenvoudigere bediening bij het monteren of demonteren van het stuurwiel, en volledige compatibiliteit met alle stuurwielen van het merk.

Bij de Moza en de R9 gebeurt de montage aan de onderkant met behulp van een klem of een bevestigingssysteem voor de cockpits.

Wat de stuurwielen van Moza betreft, heeft het merk in samenwerking met Simagic een Quick Release ontwikkeld die is afgeleid van de D1 Spec. De aansluiting op het stuurwiel is van hogere kwaliteit dan die van Fanatec, en je merkt dat dit product duidelijk bedoeld is voor een professioneel publiek.

Platform-compatibiliteit

De CSL DD-bundel is, afhankelijk van het stuur, compatibel met pc’s, Xboxen of PlayStations. In theorie wordt dit bepaald door het CSL DD-platform, dat native wordt ondersteund door Xboxen (op voorwaarde dat je het juiste stuur hebt) en pc’s. Als je compatibiliteit met PlayStation wilt, moet je de GT DD Pro aanschaffen, een variant die samen met Sony is ontwikkeld voor fans van Gran Turismo.

Bij Moza werkt de R9 helaas alleen op de pc. Dat geldt voor vrijwel het gehele assortiment van de fabrikant, met uitzondering van de R3-bundel, die zowel voor pc als voor Xbox verkrijgbaar is.

Verschillende soorten stuurwielen

Met meer dan 20 jaar ervaring loopt Fanatec op dit punt voor op de concurrentie. Het assortiment stuurwielen en racesturen van het merk telt meer dan 50 modellen, met letterlijk voor elke virtuele coureur een geschikt exemplaar.

In de CSL DD 8 nm-bundel biedt Fanatec stuurwielen aan in de categorieën Formula, GT, endurance, proto, drift, rally en touring. Hiermee is het hele spectrum van sim-racing gedekt, maar helaas zijn de aangeboden opties grotendeels van kunststof, gezien het CSL-assortiment.

Moza heeft voor een andere aanpak gekozen: het is veel conservatiever en bestrijkt de belangrijkste raceklassen (Formule, GT, toerwagen), maar met stuurwielen die van hogere kwaliteit zijn dan die in de CSL DD-bundels. Ik zeg niet dat het assortiment van Fanatec van mindere kwaliteit is, nee. Het is alleen zo dat de meeste stuurwielen in de CSL DD-bundel uit de CSL-serie komen, en dus in feite budgetvriendelijk zijn.

Sensatie op de baan

Op papier bedraagt het verschil in vermogen tussen de standaard R9 en de CSL DD van 8 nm slechts één nm. Maar de cijfers van een Direct Drive-basis zijn niet alles, want bij sim-racing gaat het vooral om het gedrag ervan.

De CSL DD 8 nm is een opgevoerde versie van de 5 nm. De hardware blijft dus ongewijzigd, wat bij Moza Racing niet het geval is tussen de R5 en de R9: de elektromotoren en de elektronica zijn niet identiek. Bij Fanatec is het rijgedrag van de CSL DD 5 nm en 8 nm echter vrijwel hetzelfde, met een nauwkeurige, voorspelbare en vooral gedetailleerde respons over het gehele vermogensbereik.

Het loopt soepel, zonder dat de koppelafgifte op enigerlei wijze verraderlijk is. Je hebt de maximale vermogenswaarden, en de bas geeft alles wat hij in zich heeft, zonder daarbij te overdrijven of te clippen. Dus ja, als je de CSL DD 8 nm niet correct instelt, krijg je verzadiging bij hoge toerentallen, net als bij vrijwel alle andere DD-bassen.

Laten we nu eens kijken naar de R9-basis. Je zou kunnen denken dat er een groot verschil zou zijn tussen het gedrag van de twee apparaten, vooral omdat Fanatec meer ervaring heeft op het gebied van virtueel racen, maar dat zou onjuist zijn. De twee basissen zijn vrijwel identiek wat betreft hun vermogensbereik.

Het koppel wordt op de R9 net als op de CSL DD van 8 nm heel gedetailleerd weergegeven. Het is nauwkeurig, responsief en vooral eenvoudig onder de knie te krijgen. Het enige grote verschil tussen de twee platforms is de tijd die je nodig hebt om de R9 goed in te stellen, en juist op dit punt blinkt de Fanatec-ervaring uit.

Waar voor je geld

Moza en Fanatec bieden de R9- en CSL DD-bundels aan in verschillende uitvoeringen. In wezen zijn ze allemaal hetzelfde; alleen de stuurwielen verschillen, zodat de bundels in verschillende sim-racingdisciplines kunnen worden gebruikt.

De prijzen bij Moza beginnen bij 680 € voor een GT-stuur en een touringstuur, en lopen op tot 1230 € voor een prachtig stuur met een centraal scherm. Let op: elke bundel wordt geleverd zonder pedaalset. De prijs-kwaliteitverhouding van de R9-bundels is over het algemeen goed.

Bij Fanatec begint de CSL DD 8 nm ook bij 670 €, maar de prijs loopt op tot 950 €. Let wel: alle CSL DD-bundels worden geleverd met een pedaalset, waardoor ze een betere prijs-kwaliteitverhouding bieden dan de R9-modellen.

Welke moet ik kiezen?

Bij de R9- en CSL DD-bundels op 8 nm gaat het niet meer om de keuze tussen prestaties of het gedrag van de basiscomponenten. Het draait veel meer om het ecosysteem waarin je je gaat begeven, en ook om de opstellingen die je kunt samenstellen.

Bij Moza wordt de R9 niet geleverd met een pedaal, waardoor je minstens 160 € extra moet betalen voor een Load Cell-apparaat. Daardoor kan een R9-bundel uiteindelijk tussen de 840 en bijna 1400 € kosten.

Met de CSL DD 8 nm ziet het er bij sommige bundels iets beter uit. Eerlijk gezegd worden alle CSL DD-modellen geleverd met stuurwielen waarin veel plastic is verwerkt, omdat het om een budgetvriendelijke serie gaat. Om een goed stuur te krijgen, moet je dus uitgaan van andere randapparatuur die minstens 230 € kost. Een CSL DD-bundel met een kwaliteitsstuur en een LC-pedaalset kost dan ook tussen de 1080 en 1260 €.

Fanatec is echter een veel aantrekkelijker merk als het gaat om zijn productassortiment en randapparatuur. Als je dol bent op sim-racing-stuurwielen en je wilt meerdere stuurwielen hebben, afgestemd op de verschillende disciplines binnen de autosport, dan is Fanatec dé keuze.

Moza Racing blijft een uitstekend alternatief, dat objectief gezien goedkoper is als je op zoek bent naar een eenvoudige bundel met een mooi stuur, maar houd er rekening mee dat je meer tijd moet investeren om de R9-basis goed af te stellen en hetzelfde gevoel te krijgen als bij de CSL DD.

Kortom, als je op zoek bent naar een compleet ecosysteem, kies dan voor de CSL DD 8 nm. En als je gewoon een bundel wilt die zijn werk doet, met goede stuurwielen en een goede prijs-kwaliteitverhouding, in ruil voor wat tijd die je moet investeren om de instellingen te verfijnen, kies dan voor de R9.